موسوی با بیان اینکه «موضوعی که در نگاه سنتی مدیریت شهری کمتر به آن توجه شده همین حال مردم است»، گفت: وقتی از مدیریت شهری آگاه سخن می‌گوییم، مصداق آن را می‌توان امروز در شهر کوچکی مانند دوزین دید. اتفاقات رخ‌داده در دوزین، صرفاً طرح‌هایی برای امروز این شهر نیستند؛ بلکه فردای آن نیز در این اقدامات دیده شده است. شهرها هرچقدر هم از یک‌دیگر فاصله داشته باشند و هر میزان تفاوت میان آن‌ها وجود داشته باشد، در یک مسئله با هم برابرند؛ سرعت حرکت عقربه‌های ساعت.
زمان، مؤلفه‌ای بی‌طرف برای ارزیابی آن چیزی‌ست که در هر شهر اتفاق افتاده است. گذر زمان نشان می‌دهد که در این مدت، چه میزان پیشرفت یا عقب‌ماندگی در بهبود اوضاع یک شهر حاصل شده و مدیران شهری تا چه اندازه توانسته‌اند وعده‌ها را به عمل نزدیک کنند. شهرداری‌ها، متأثر از نگاه و رویکرد مدیران خود، نقشۀ راه شهر را ترسیم می‌کنند؛ نقشه‌ای که مشخص می‌کند یک شهر در چه مداری حرکت کند و آینده‌اش به کدام سمت سوق داده شود.
همین تفاوت نگاه است که خروجی مدیریت شهری را دگرگون می‌کند؛ جایی که برخی شهرداری‌ها در چارچوب روش‌های سنتی متوقف می‌مانند و برخی دیگر، با رویکردی نوآورانه، به دنبال پاسخ‌گویی به نیازهای امروز شهروندان‌اند. اما پرسش اصلی اینجاست؛ در این بازۀ زمانی، شهرداری‌ها تا چه اندازه توانسته‌اند از این فرصت استفاده کنند و خروجی نگاه مدیریتی آن‌ها امروز در شهر چه تصویری ساخته است؟
سید علی‌اصغر موسوی شهردار پیشین گنبدکاووس که ۲۳ سال مستمر در این کسوت در شهرهای مختلف استان گلستان فعالیت کرده است، در گفتگو با پایگاه خبری ماران، در بررسی این موضوع، صحبت‌های خود را ابتدا با این جمله که «مدیریت شهری صرفاً به جمع‌آوری زباله یا پاکسازی خیابان‌ها محدود نمی‌شود»، آغاز می‌کند و ادامه می‌دهد: این مدیریت فراتر از انجام کارهای روزمره در شهر است. آسفالت یا جدول‌کشی خیابان‌ها هرچند مهم و بنیادین است ولی تنها بخشی از داستان یک شهر را روایت می‌کنند.
ملاک یک شهر خوب، حال خوب شهروندان است
موسوی با بیان اینکه «آنچه می‌تواند به پویایی یک شهر کمک کند، حال خوب شهروندان آن است»، ادامه می‌دهد: موضوعی که در نگاه سنتی مدیریت شهری کمتر به آن توجه شده همین حال مردم است. ملاک مدیریت هوشمند، صرفاً برطرف کردن نیازها نیست، بلکه ایجاد نیاز و ارتقای سطح مطالبات شهروندان و در نهایت بهبود حال مردم است. زمانی که سطح مطالبات مردم افزایش پیدا می‌کند، به همان اندازه دست مدیریت شهری برای انجام اقدامات بزرگ بازتر می‌شود. وقتی مردم بخواهند، اعضای شورا نیز می‌خواهند و در نهایت، آنکه قرار است مجری رفع نیاز باشد، همان نهادی است که پیش‌تر زمینۀ شکل‌گیری آن نیاز را فراهم کرده است.
او در توضیح بیشتر گفته‌های خود، اضافه می‌کند: مفهوم کلی این رویکرد، نوآوری و درک سبک زندگی مردم است. شهروندان با رفتار و سبک زندگی خود در اجتماع، الگوهایی را شکل می‌دهند که باید مورد مطالعه قرار گیرند و برنامه‌ریزی شهری بر اساس آن‌ها انجام شود. این نوع نگاه مدیریتی، شبیه به یک بازی شطرنج است؛ جایی که پس از چند حرکت، می‌توان سبک بازی طرف مقابل را شناخت و بر اساس آن، حرکات آینده را با هوشمندی پیش‌بینی و مدیریت کرد.
موسوی در ادامۀ مثال خود، برندۀ این بازی شطرنج را شهروند می‌داند و تأکید می‌کند که برد مدیریت شهری زمانی معنا پیدا می‌کند که به شهروند ببازد: در چنین شرایطی، مردم با اطمینان در زمین مدیریت شهری بازی می‌کنند، زیرا می‌دانند برندۀ نهایی خودشان هستند. بی‌تردید، ملاک یک شهر خوب، در نظر گرفتن حال شهروندان آن شهر است.
او که طبق سوابق مدیریتی خود به عنوان شهردار، همواره به مؤلفه‌های شادابی و پویایی در جامعه توجه ویژه داشته است، شهر پویا را شهری با اقتصاد زنده توصیف می‌کند که مدیریت شهری در آن وظیفۀ مهم خود را ارتقای کیفیت زندگی شهری و رفاه ذهنی شهروندان می‌داند: ایجاد شور و نشاط اجتماعی در کنار پرداختن به مسائل عمرانی و خدماتی، از وظایف مهم شهرداری‌هاست. موضوعی که متأسفانه مورد بی‌توجهی و غفلت قرار می‌گیرد.
مدیریت شهری مدرن، شهر را در مسیر قدرت و توسعه قرار می‌دهد
موسوی یک شهر پویا را حاصل مدیریت شهری آگاه، خلاق و مدرن دانست و تصریح کرد: مدیریت شهری مدرن، که خلاقیت و نوآوری در آن جایگاه ویژه‌ای داشته و به ایده‌های کارشناسان، فعالان اجتماعی و متخصصان حوزه‌های مختلف ارج نهاده می‌شود، هر کجا که حضور داشته باشد، آن شهر را در مسیر قدرت و توسعه قرار خواهد داد. این رویکرد در یک شهر کوچک می‌تواند همان نقشی را ایفا کند که یک شهرداری در شهر بزرگ انجام می‌دهد، با این تفاوت که مقیاس اقدامات متفاوت است.
او مواردی همچون تقویت روشنایی معابر، احداث و نصب مبلمان شهری، کنترل رواناب‌ها، زیباسازی بلوارها، میادین و فلکه‌های سطح شهر، برگزاری برنامه‌ها و جشنواره‌های مختلف، احداث پارک، فضای سبز و مراکز گردشگری و توجه به مسائل محیط‌زیستی را ساختار کلی تشکیل دهندۀ یک شهر پویا و زنده عنوان کرد و گفت: هر کدام از این اقدامات در مدیریت شهری آگاه، با نگاهی نو، اصولی و هدفمند صورت می‌گیرد. به طور مثال تقویت روشنایی معابر و خیابان‌ها با استفاده از چراغ‌های کم‌مصرف، پرنور و سوار بر تیرهای دکوراتیو، علاوه بر آنکه نقش مهم روشنایی مطلوب با تأثیر کاهش جرایم و ناهنجاری‌های اجتماعی را ایفا می‌کند، زیبایی بخش سطح شهر نیز خواهد بود.
سنگ‌بنای شهر پویا در دوزین گذاشته شده است
موسوی با بیان اینکه وقتی از مدیریت شهری آگاه سخن می‌گوییم، مصداق آن را می‌توان امروز در شهر کوچکی مانند دوزین دید، ادامه داد: اتفاقات رخ‌داده در دوزین، صرفاً طرح‌هایی برای امروز این شهر نیستند؛ بلکه فردای آن نیز در این اقدامات دیده شده است. سنگ‌بنای شهر پویا اکنون در دوزین گذاشته شده و پس از آن، این شهر ناگزیر به حرکت در مسیر به‌روز شدن خواهد بود. چرا که سلیقۀ مردم و نگاه آن‌ها به مدیریت شهری ارتقاء یافته است. موضوعی که این دوره، آن‌گونه که باید در مینودشت شاهد آن نبودیم!
او در ادامه تأکید می‌کند: روشنایی مطلوب معابر در کنار احداث جاده‌های سلامت که اینک در دوزین شاهد آن هستیم، از جمله اقداماتی‌است که شرایط لازم برای حضور پرشور مردم در فضاهای عمومی را فراهم کرده و به شکل‌گیری یک جامعۀ سالم و شاداب کمک می‌کند.
لازمۀ شهر پویا، اقتصاد پویا است
موسوی با اشاره به برگزاری جشنواره زعفران در این شهر اضافه کرد: اقدامات این‌چنینی باعث معرفی بیشتر شهرها شده و در صورت وجود طرح‌های سرمایه‌گذاری خصوصا در حوزۀ گردشگری که شهرداری دوزین نیز به دنبال آن است، مسیر حضور سرمایه‌گذاران را تسهیل و در نتیجه به چرخۀ اقتصادی شهر کمک شایانی می‌کند.
او لازمۀ شهر پویا را اقتصاد پویا می‌داند و می‌افزاید: شهری که برای سرمایه‌گذاران امن، جذاب، قابل اعتماد و با برنامه باشد و در مسیر درآمدی هدفمند و شفاف گام بردارد، در تأمین درآمدهای خود به مشکل بر نمی‌خورد و از پس موانع مختلفی که می‌تواند یک مدیریت شهری ناکارآمد را زمین‌گیر کند، به خوبی عبور خواهد کرد.
موسوی تأکید می‌کند: امروز، در شرایطی که وضعیت اقتصادی کشور با بحرانی جدی رو به‌روست و مردم با مشکلات معیشتی فراوانی دست و پنجه نرم می‌کنند، شهرداری‌ها وظیفه‌ای سنگین‌تر از همیشه بر عهده دارند. وظیفه‌ای که جز با نگاهی مدرن و خلاقانه قابل انجام نیست. تخصص و نوآوری، دو مؤلفۀ اساسی در این وضعیت خاص و حساس هستند. مؤلفه‌هایی که نبودشان، چهره‌ای عبوس و نازیبا از شهر به نمایش می‌گذارد؛ همان چهره‌ای که در آن اقتصاد از کار می‌افتد و همه‌چیز در یک دور باطل گرفتار می‌شود.
گنبدکاووس هرگز آن‌گونه که شایسته‌اش بود، به حقش نرسید
موسوی با بیان اینکه این‌ها در نهایت، اعتقاد و باور شخصی من است، با اشاره به دوران کاری خود ادامه می‌دهد: من بخش پررنگی از عمر کاری‌ام، یعنی ۲۳ سال فعالیت مستمر در جایگاه شهردار را بر پایۀ همین نگاه صرف کرده‌ام؛ نگاهی که نشانه‌های آن را می‌توان در هر شهری که در آن حضور داشته‌ام مشاهده کرد. تلفیق روشنایی، مبلمان شهری و فضای سبز، باور من در ایجاد شهری با نشاط بوده است. این رویکرد را آن‌ها که مرا می‌شناسند، در تمام این ۲۳ سال از من دیده‌اند.
او به دوران حضور خود در شهرداری گنبدکاووس اشاره می‌کند و می‌افزاید: نمونۀ آن، شهر گنبدکاووس است؛ شهری با پیشینه‌ای غنی از تمدن، تاریخ و فرهنگ که هرگز آن‌گونه که شایسته‌اش بود، به حقش نرسید. شهری که در ۲ سال شهرداری من، رنگ و نشاط به آن تزریق شد و در کنار آن، با برگزاری رویدادهای فرهنگی، روایت‌گر ارزش‌های تاریخی خود بود.
نمی‌دانم!
موسوی در رابطه با روند مدیریتی‌اش در گنبد، در پاسخ به این سوال که علت کنار گذاشته شدنش به دلیل اتهاماتی که بعدها نیز رد و پرونده‌اش مختومه شد، چه بود و چرا این شهر بعد از او از مسیر تحولی خود بازماند، گفت: واقعا نمی‌دانم! با تمام وجود تمام تلاشم را برای رساندن گنبد به جایگاه اصلی‌اش به کار بسته بودم. اقداماتی در آن دوره انجام شد که برخی‌شان برای اولین بار بود و برخی دیگر در راستای تکمیل پروژه‌هایی که سال‌های زیادی نیمه کاره رها شده بود. پروژه ای که عمر عملیات اجرایی تعدادی از آن‌ها محدود به همان عمر مدیریتی‌ام در این شهر شد. اینکه چرا این مسیر امتداد نیافت، پرسشی است که تا همیشه در ذهن و قلب من باقی خواهد ماند.
انتهای پیام/
